Szkolenie okresowe BHP może być bardzo atrakcyjne i przynosić dobre efekty. Projektując program należy się nastawić nie tylko na przekazanie wiedzy dot. wymagań BHP, ale też umiejętności organizacji pracy w sposób bezpieczny i reagowania gdy zmieniają się warunki. Na podstawie informacji zwrotnej od pracowników w ankietach i wysokim ocenom, możemy powiedzieć „Nam się udało”.

Rzetelne szkolenie jest podstawą bezpieczeństwa na budowie. Budownictwo jest sektorem specyicznym pod względem zagrożeń. Występuje nieustanna zmiana przestrzeni i konstrukcji stanowisk pracy. Do tego dochodzą ryzyka związane z pracą na wysokości, używaniem sprzętu ciężkiego, a także zmienne warunki uzależnione od czynników, na które często nie mamy wpływu (np. pogoda). Każda budowa jest inna i realizowana przez różne zespoły i brygady. Nie wystarczy więc standardowa ocena ryzyka dla pracownika na danym stanowisku. Każdy powinien na bieżąco oceniać i eliminować zagrożenia.

Oferta szkoleniowa dla pracowników branży budowlanej w Polsce nie odpowiada standardom BHP, jakie wdrażają sygnatariusze Porozumienia dla Bezpieczeństwa w Budownictwie na swoich budowach. Skoro na rynku nie ma wystarczająco dobrych szkoleń, należy je przygotować. I właśnie takie działania zmierzające ku podniesieniu jakości szkoleń dla pracowników sygnatariuszy i dla podwykonawców podjęło 10 firm skupionych w tym nieformalnym stowarzyszeniu.

Porozumienie skorzystało z wzorców funkcjonujących w firmie Skanska, gdzie od 2011 roku szkolenia BHP dla pracowników produkcyjnych, kadry kierowniczej i menadżerów przygotowywane były wewnątrz organizacji.

Stworzenie dobrego, atrakcyjnego szkolenia BHP dla budowlańców wymaga dobrego zdeiniowania założeń na początku projektu.
W przypadku Skanska wyglądają one następująco:

  1. Szkolenie jest zgodne z programem ramowym, ale kolejność tematów jest zgodna z procesem budowy zaczyna się od zagospodarowania placu, wykopów, fundamentów i rozwija się w kolejności technologicznej.
  2. Forma szkolenia musi aktywizować uczestników do wymiany doświadczeń i szczerej rozmowy na temat BHP.
  3. Trener musi prowadzić szkolenie w sposób atrakcyjny i mieć właściwe kompetencje do kształcenia osób dorosłych. Musi również znać realia panujące na budowie i operować dobrymi przykładami.
  4. Materiał musi być zawsze aktualny i dotyczyć bieżących problemów. Co roku należy przygotować nowe szkolenie. Treści nie powinny się powtarzać.

Szkolenia przygotowane i przeprowadzone w oparciu o te założenia spotkały się z wysoką oceną pracowników. Ludzie zaczęli otwarcie mówić o problemach związanych z bezpieczeństwem, a ich świadomość i wiedza z zakresu BHP rosła z roku na rok.

Kiedy zaczęliśmy opracowywać materiały w zespole Porozumienia dla Bezpieczeństwa w Budownictwie, zaprosiliśmy do współpracy firmy szkoleniowe, z którymi współpracowały nasze korporacje. Pierwsze kryterium oceny stanowił poziom kompetencji trenerów. Każdy z nich dostał do zaprezentowania wybrany moduł ze szkolenia. Okazało się, że w pierwszym podejściu zakwalifikowało się zaledwie kilka osób z dwóch firm szkoleniowych (Feuer i Team Prevent Poland) i to właśnie z nimi podjęliśmy współpracę. Kolejne warsztaty były już lepsze. Dało się zauważyć, że trenerzy odbyli specjalistyczne szkolenia z umiejętności kształcenia dorosłych. Kolejny próg pojawił się przy ocenie kompetencji do prowadzenia szkoleń dla kierownictwa. Okazało się, że ci, którzy świetnie sobie radzą sobie na szkoleniach dla pracowników produkcyjnych, nie zawsze potraią dobrze przeprowadzić szkolenie dla kadry kierowniczej. W tej sytuacji potrzebna jest wiedza z zarządzania, a także znajomość procesu przygotowania, wyceny i realizacji inwestycji budowlanej.

W 2015 r. postanowiliśmy podzielić się wspólnie wypracowanymi szkoleniami i udostępnić je na zewnątrz. Bardzo zależy nam na tym, żeby korzystali z nich nasi podwykonawcy. Dla małych, kilkuosobowych irm barierą jest zwykle cena szkolenia. Często wybierają te tańsze, ale są one zdecydowanie gorsze od tych dedykowanych branży budowlanej, „szytych na miarę”.

Obecnie prowadzimy rozmowy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych na temat możliwości organizowania i inansowania tych szkoleń w ramach programów prewencyjnych. Przekazaliśmy już wszystkie materiały dotyczące szkoleń przygotowanych przez sygnatariuszy Porozumienia.

Chcielibyśmy, aby w pierwszej połowie roku zostały zorganizowane szkolenia pilotażowe we wszystkich województwach. Będą to szkolenia bezpłatne.

Bardzo zależy nam na tym, żeby irmy zajmujące się szkoleniami BHP dla budownictwa podnosiły ich jakość. Obecnie realizujemy wspólny projekt przygotowania szkolenia okreso- wego dla kierownictwa wspólnie z irmami: Feuer, Team Prevent, Mat Edukacja, Platforma BHP, Seka i Secura. Niedawno do naszego zespołu dołączyły: Centrum BHP i P.Poż, Sela i Kirschstein & Partner Polska. Współpraca tych irm, podobnie jak współpraca sygnatariuszy Porozumienia, układa się dobrze i jest konstruktywna. Choć na co dzień konkurujemy, łączy nas jeden wspólny cel zero wypadków. Podczas spotkań wymieniamy się doświadczeniami. Zdarza się, że mamy różne zdania na ten sam temat, ale zawsze wypracowujemy wspólne, dobre rozwiązanie. Mamy świadomość jakich zmian trzeba, żeby poprawić jakość szkoleń i nie zamykamy grona irm biorących udział w projekcie, jesteśmy otwarci.

Bardzo istotne jest, aby eksperci pracujący nad materiałem szkoleniowym rozumieli dynamikę warunków i zagrożeń panujących na budowie i podczas szkolenia operowali właściwymi przykładami. Przygotowywane moduły szkolenia opiniuje Weronika Kemmer, główny specjalista ds. szkoleń w zespole BHP w Skanska, która wspólnie z Darią Krawczak menadżerem zespołu BHP w Skanska, stworzyła nową formę szkoleń okresowych.

Bezpieczeństwo na budowach wzrasta, ale niestety wciąż dochodzi do wypadków śmiertelnych. A przecież można uniknąć tragedii należy stosować elementarne zasady bezpieczeństwa.

Sama świadomość konieczności pracy w sposób bezpieczny nie wystarczy potrzebne jest jeszcze wewnętrzne przekonanie, że nie należy podejmować ryzyka i reagować, jeśli robi to ktoś inny. To właśnie kultura pracy, do której dążymy.

Michał Wasilewski, Koordynator “Porozumienia dla Bezpieczeństwa w Budownictwie”