SITA Polska Sp. z o.o. należąca do międzynarodowej Grupy SUEZ jest wiodącym operatorem na rynku gospodarki odpadami – komunalnymi, przemysłowymi i niebezpiecznymi oraz utrzymania czystości. Oferuje kompleksowe i innowacyjne rozwiązania w tym zakresie, podejmując działania na każdym etapie procesu przetwarzania odpadów tj. począwszy od ich zbiórki, poprzez odzysk surowcowy, biologiczny i energetyczny, po ostateczne unieszkodliwianie odpadów przez spalanie lub składowanie.

 

Rozwiązania technologiczne i logistyczne w zakresie kompleksowej gospodarki odpadami realizowane są przez Państwa w bardzo szerokim zakresie i na wielu obszarach, takich jak zbiórka odpadów komunalnych, przemysłowych i niebezpiecznych, zbiórka selektywna i sortowanie odpadów, recykling, odzysk surowców wtórnych, odzysk biologiczny i energetyczny, produkcja paliw alternatywnych (RDF), unieszkodliwianie odpadów przez ich spalanie lub składowanie, utrzymanie czystości w miastach zarówno zimą jak i latem, usługi asenizacyjne i usługi dla przemysłu, oczyszczanie gleb. To bardzo szeroki obszar działalności. Zarządzanie jakością, zarządzanie środowiskowe i zarządzanie BHP realizowane jest przez Państwa na każdym z tych obszarów. Czy mógłby Pan przybliżyć naszym Czytelnikom jak wygląda realizacja działań z tym związanych?

Kluczem jest słowo, którego użył Pan na początku pytania: kompleksowa gospodarka. Podobnie jest w zarządzaniu – podchodzimy do tego tematu kompleksowo i w sposób zrównowa- żony. Mamy wdrożony i ciągle rozwijany Zintegrowany System Zarządzania obejmujący zarządzanie jakością, środowiskiem i bezpieczeństwem pracy. System ten pozwala całościowo spojrzeć na wszystkie procesy zachodzące w naszej organizacji – może łatwiej będzie to przedstawić na przykładzie: jeżeli chcemy np. zatrudnić podwykonawcę na wykonanie prac budowlanych, to już na etapie zbierania ofert włączone są aspekty ochrony środowiska i BHP, aby nasz potencjalny podwykonawca znał standardy SUEZ i był przygotowany na nasze wymagania.
Olbrzymim plusem, jest fakt, że koordynator procesów certyfikacji, który kieruje zintegrowanym systemem zarządzania miał wcześniej związek z ochroną środowiska i BHP, co pozwala na dobrą komunikację i konstruktywną współpracę.

W jaki sposób realizowane jest zarządzanie BHP w tak wielu lokalizacjach zakładów, linii sortowniczych, składowisk i kompostowni, przy jednocześnie tak szerokim zakresie podejmowanych działań w zakresie gospodarki odpadami?

W tym zakresie bazujemy na doświadczeniu grupy SUEZ, która od wielu lat zarządza swoimi zakładami na całym świecie. Pragnę podkreślić, że grupa SUEZ stawia sobie za cel nie tylko realizację obowiązku, jakim jest przestrzeganie prawa, ale budowanie kultury bezpieczeństwa na wysokim poziomie.
W Polsce wyznaczony został koordynator BHP, który jest łącznikiem pomiędzy centralą we Francji i zarządem w Polsce a zarządami poszczególnych spółek i służbami BHP. Jest to macierzowy system zarządzania, w którym ja odwiedzam wszystkie spółki wspomagając je we wdrożeniu standardów SUEZ, prowadzę szkolenia kadry kierowniczej, wykonuję audyty BHP. Równocześnie pełnię też rolę służby bezpieczeństwa pracy (wraz z koleżanką) w spółce w Warszawie, co pozwala mi na bieżąco orientować się w problemach i wyzwaniach stojących przed służbą BHP w naszej branży. Próbując przekonać innych do realizacji konkretnych zadań, sam muszę umieć je zrealizować na najwyższym poziomie. Kładziemy duży nacisk na jakość służb BHP, poczynając od procesu rekrutacji (SUEZ w Polsce ma świetny system rekrutacyjny), kończąc na możliwości uczestniczenia w róż- nego typu szkoleniach podnoszących również umiejętności dobrej komunikacji, organizacji pracy i pracy w zespole. Praca w takim koncernie jakim jest SUEZ daje również szansę na korzystanie z synergii grupy – możemy dzielić się i korzystać z doświadczenia wszystkich służb BHP na całym świecie.

Przed rozpoczęciem pracy na stanowiskach pracy pracownicy podlegają wszelkim wymaganym szkoleniom. Jaki jest zakres tych szkoleń? Jaki jest też zakres szkoleń okresowych?

Dotknął Pan niezwykle istotnego wyzwania – trudno wymagać od pracowników bezpiecznej realizacji zadań bez dostarczenia im wiedzy na ten temat oraz co bardzo istotne zrozumienia jej i akceptacji przez pracowników. Zakres szkoleń wstępnych został rozszerzony o istniejące w grupie SUEZ Zasady Ratujące Życie, które dotyczą zasad wykony- wania prac najbardziej niebezpiecznych takich jak: prace na wysokości, zachowanie się na drodze, maszyny niebezpieczne, system LOTO, itp. – tu może zakończę, bo byłby to dobry materiał na następny artykuł. Bardzo duży nacisk kładziemy na jakość szkoleń wstępnych stanowiskowych – wg mnie jest to najważniejsze szkolenie BHP, a często jest ono lekceważone i marginalizowane. Złe lub nierzetelnie wykonane szkolenie stanowiskowe przynosi podwójne szkody: demoralizuje już na starcie pracownika i kadrę kierowniczą.

W ubiegłym roku zmieniliśmy również formułę szkoleń okresowych dla pracowników izycznych, podzieliliśmy je na dwa obszary:
a)    pierwszy to zmiany w prawie, pierwsza pomoc i sprawy p.poż., realizowany przez irmę zewnętrzną
b)    drugi to szkolenie z naszych procedur i instrukcji, które prowadzą bezpośredni przełożeni szkolonych pracowników oraz omówienie wypadków, prawie wypadków i zdarzeń potencjalnie wypadkowych, prowadzone przez służbę BHP.

Egzamin przeprowadzany jest głównie ze znajomości instrukcji i procedur, co prowadzi do ich przyswojenia przez pracowników. Taki system szkolenia przynosi również inną korzyść – procedury i instrukcje muszą być znane również przez przełożonych, a z tym proszę mi wierzyć bywa różnie. Jestem mile zaskoczony faktem, że ta zmiana systemu szkolenia spodobała się pracownikom ponieważ opiera się on na konkretnych zagadnieniach i faktach z ich pracy.

Efektywne szkolenie i przekonanie pracowników do bez- piecznej pracy jest dla nas ważne z jeszcze jednego powodu – praca związana z odbiorem i transportem odpadów wiąże się z brakiem możliwości pełnego nadzoru nad pracownikami oraz nad zagrożeniami związanymi z pracą, więc przekonanie pracowników do stosowania bezpiecznych metod pracy oraz ich akceptacja jest kluczem do sukcesu.

Szeroki zakres prac i czynności realizowanych przez pracowników w zakresie gospodarowania odpadami wiąże się zapewne z występowaniem licznych zagrożeń na stanowiskach pracy oraz występowaniem czynników niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych. Z jakimi ich rodzajami mamy do czynienia na tych stanowiskach pracy?

Nasza działalność jest z natury bardziej niebezpieczna niż inne działalności w sektorze usług publicznych, ponieważ jest ona szczególnie narażona na ryzyka związane z przemieszczaniem się lub korzystaniem z urządzeń służących do zbiórki lub utylizacji odpadów.
Zagrożeń jest bardzo dużo, wymienię tylko te najważniejsze. Ponieważ ten artykuł głównie czytać będą koleżanki i koledzy ze służby BHP postaram się podzielić zagrożenia w klasyczny sposób:
a)    czynniki fizyczne:
-wysiłek fizyczny przy ręcznym przemieszczaniu pojemników z odpadami lub odpadów wielkogabarytowych. Tutaj pragnę zwrócić uwagę na bardzo ważny aspekt – usytuowanie pojemników. Błędy lub niewiedza architektów umiejscawiających pojemniki w garażach podziemnych doprowadza do bardzo niebezpiecznych sytuacji, kiedy pracownicy muszą wypychać pojemniki 1110 l o wadze kilkuset kilogramów po pochyłości ponad 8% – co jest już łamaniem prawa.
•    zagrożenie ruchem drogowym podczas zbierania odpadów z wąskich uliczek osiedlowych – zdumiewający jest czasami brak zrozumienia przez kierowców samochodów osobowych.
•    praca w pobliżu i samymi maszynami lub pojazdami: ładowarki, chwytaki, kompaktory, prasy, pilarki ręczne, wózki widłowe, itp.
•    zagrożenia związane z samozapłonem odpadów lub wybuchami – nagminne jest wyrzucanie do odpadów komunalnych pojemników po dezodorantach, pojemników i zapalniczek z resztkami substancji łatwopalnych.
•    warunki atmosferyczne – nasi pracownicy pracują bez względu na warunki pogodowe.

b)    czynniki biologiczne – występuje ich w gospodarce odpadami bardzo dużo i dlatego w naszej irmie obok oceny ryzyka dla stanowisk pracy jest wykonana osobna ocena ryzyka dla zagrożeń biologicznych związanych z pracą przy odpadach.
c)    czynniki chemiczne – w zakładach produkcji paliw alternatywnych i związane z używaniem środków czystości.

Czy często dochodzi do wypadków przy pracy podczas wykonywania prac związanych z gospodarowaniem odpadami? Jakie są najczęstsze przyczyny tych wypadków?

Pojęcie „często” jest pojęciem względnym, dla kierownictwa i dla mnie, służby BHP – zbyt często, ale patrząc na statystykę grupy SUEZ na całym świecie Polska od lat mieści się w trójce najmniej wypadkowych grup biznesowych. Nasze wypadki możemy podzielić na trzy grupy:
a)    drogowe i związane z ruchem pojazdów i te z reguły wiążą się z poważnymi konsekwencjami,
b)    związane z odbiorem odpadów, do których głównie zaliczymy związane z poruszaniem się po różnym terenie, wchodzeniem i wychodzeniem z kabiny (nawet kilkaset razy w ciągu zmiany!) i ręcznym transportem odpadów
– czyli głównie urazy kończyn,
c)    związane z codzienną obsługą warsztatową, utrzymaniem obiektów, pracą przy sortowaniu odpadów – tych wypadków jest zdecydowanie najmniej.

Pragnę podkreślić, że grupa SUEZ nie ogranicza się tylko do wypadków swoich pracowników, ale zwraca uwagę na bezpieczeństwo podwykonawców oraz irm wykonujących usługi na naszym terenie – ich wypadki są również rejestro- wane i analizowane. Jako że pracujemy wśród społeczeństwa, bardzo ważne dla nas jest także bezpieczeństwo osób trzecich przebywających w pobliżu naszych pojazdów czy instalacji
–    wszystkie incydenty lub wypadki związane z osobami postronnymi są rejestrowane i analizowane.

Jakie rodzaje środków organizacyjnych i technicznych są w praktyce stosowane w celu ograniczenia lub eliminacji zagrożeń na stanowiskach pracy? Jakiego rodzaju nowoczesne lub innowacyjne rozwiązania w tym zakresie stosowane są w praktyce?

Zacznę od rozwiązań organizacyjnych – budowania wysokiego poziomu kultury bezpieczeństwa nie wyobrażam sobie bez autentycznego zaangażowania kierownictwa, zwłaszcza średniego szczebla. Dla mnie jest to najbardziej newralgiczny i równocześnie najsłabszy element systemu i to też jest temat na osobny artykuł. Dlatego w SUEZ obligatoryjnie ta grupa włączona jest w proces tworzenia oceny ryzyka, instrukcji stanowiskowych oraz analizy wypadków. Nigdy służba BHP nie wykonuje instrukcji stanowiskowych BHP, a zawsze ocena ryzyka i analiza wypadków jest wykonywana z udziałem kadry nadzoru. Ktoś powie, że przecież tak powinno być zawsze, zgodnie z prawem. Odpowiedź jest prosta: powinno, ale czy faktycznie tak jest, każdy z nas, pracowników służb BHP może sam sobie odpowiedzieć!

Bardzo cenną inicjatywą, wprowadzoną w Warszawie, a teraz wdrażaną w całej Polsce, było zastąpienie „papierowej” formy zgłaszania wypadków, prawie wypadków oraz zdarzeń potencjalnie wypadkowych i incydentów BHP na platformę IT. Szybkość i łatwość zgłaszania pozwoliły na zwielokrotnienie zgłaszanych incydentów i zdarzeń potencjalnie wypadkowych, co z kolei przyczyniło się do zmniejszenia liczby wypadków.

Wprowadzony w całej grupie SUEZ system „alertów bezpieczeństwa” informujący o wypadkach, ale również o zdarzeniach potencjalnie wypadkowych mogących zakończyć się tragicznie pozwala nam uczyć się na błędach innych i przeciwdziałać negatywnym zjawiskom.
Niejako „idąc za ciosem” SUEZ wprowadza obecnie alerty dobrych wzorców, które pokazują ciekawe i nowatorskie rozwiązania służące poprawie warunków BHP.
Do nowatorskich rozwiązań technicznych należy zaliczyć testy samochodów o niskopodłogowych kabinach. Użycie takich samochodów wyeliminowałoby poważny problem wielokrotnego wchodzenia i wychodzenia z kabin. Jednak ten system jest dużo droższy i nieco zawodny, a na obecnym niezwykle konkurencyjnym rynku cena usługi jest bardzo istotna.

Innym działaniem technicznym, znacznie poprawiającym bezpieczeństwo pracy są testy (na razie na zachodzie Europy) ładowarek, których czujniki rejestrują przeszkody w obszarze pracy w promieniu 360o. Pozwoliłoby to operatorowi natychmiast zareagować w niebezpiecznej sytuacji i zatrzymać maszynę.

sita-bhpMiędzynarodowa Grupa SUEZ, jako jeden z dwóch światowych liderów, może poszczycić się 140 latami doświadczeń w zarządzaniu gospodarką wodną i odpadową. SUEZ zaopatruje w wodę pitną 92 miliony osób, usługami asenizacyjnymi obejmuje 65 milionów oraz zagospodarowuje odpady odebrane od blisko 50 milionów mieszkańców, odzyskując 14 milionów ton surowców i 5,138 GWh energii. Wraz z 80990 pracownikami Grupa SUEZ obecna w ponad 70 krajach na pięciu kontynentach jest światowym liderem w zrównoważonym zarządzaniu zasobami.

Grupa SUEZ w Polsce, pod nazwą SITA Polska Sp. z o.o., od 20 lat aktywnie uczestniczy w realizacji zadań związanych z zagospodarowaniem odpadów komunalnych i przemysłowych oraz utrzymaniem czystości w miastach i gminach. Oferuje kompleksowe i innowacyjne rozwiązania w tym zakresie, podejmując działania na każdym etapie procesu przetwarzania odpadów tj. począwszy od ich zbiórki, poprzez odzysk surowcowy, biologiczny i energetyczny, po ostateczne unieszkodliwianie odpadów przez spalanie lub składowanie. Obecnie, spółki Grupy działają na terenie ponad 20 największych miast w Polsce. W Poznaniu SITA realizuje projekt spalarni odpadów (Instalacji Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych). Instalacja ta powstanie w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego pod koniec 2016 r., jako pierwsza w Polsce tak duża inwestycja realizowana na zasadach PPP w gospodarce odpadami. Obecnie SITA i inne spółki Grupy stają się jedną marką SUEZ.