W ramach prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Programu dofinansowania działań skierowanych na utrzymanie zdolności do pracy przez cały okres aktywności zawodowej, prowadzonych przez płatników składek przedsiębiorcy mogą się ubiegać o otrzymanie dofinansowania na realizację działań poprawiających warunki pracy. Dofinansowanie może obejmować zarówno działania doradcze związane m.in. z opracowaniem oceny ryzyka zawodowego, wykonaniem badań środowiska pracy, jak i działania inwestycyjne związane np. z zakupem wózka jezdniowego, modernizacją systemu oczyszczania i uzdatniania powietrza w zakładzie pracy. W prezentowanym artykule przybliżymy Państwu w skrócie informacje ogólne dotyczące samego programu, jak i przykład wykorzystania dotacji ZUS w Miejskim Przedsiębiorstwie Komunikacji w Radomiu Sp. z o.o.

Zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy jest jednym z obowiązków pracodawcy uregulowanym m.in. w Kodeksie pracy. Obowiązek ten dotyczy zarówno konieczności zapewniania pracownikom odpowiednich szkoleń, jak również odpowiedniego wyposażenia stanowisk pracy.

Art. 215. Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby stosowane maszyny i inne urządzenia techniczne:
1)zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególności zabezpieczały pracownika przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji chemicznych, porażeniem prądem elektrycznym, nadmiernym hałasem, działaniem drgań mechanicznych i promieniowania oraz szkodliwym i niebezpiecznym działaniem innych czynników środowiska pracy.
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141 z późn. zm.)

O ile zorganizowanie dla pracowników wymaganych szkoleń, m.in. szkoleń okresowych w dziedzinie BHP nie wymaga poniesienia znacznych nakładów finansowych, o tyle np. modernizacja dotychczas stosowanego systemu oczyszczania i uzdatniania powietrza jest bardzo kosztochłonna.
Z rozmów z przedsiębiorcami wynika, że potrzeby związane z zapewnieniem bezpiecznych warunków w pracy są bardzo duże. Jedynym ograniczeniem są niestety środki finansowe. Pracodawca mając często do wyboru zakup nowej maszyny, wdrożenie nowej technologii pozwalającej na zwiększenie produkcji lub zakup np. urządzeń służących poprawie bezpieczeństwa pracy na stanowiskach pracy, decyduje się przeważnie na to pierwsze rozwiązanie.
Pracodawca inwestując swoje środki dokonuje bowiem przeważnie analizy zwrotu poniesionych nakładów. W przypadku zakupu urządzeń poprawiających bezpieczeństwo pracy pracownikom wymiernym efektem jest np. mniejsza liczba wypadków na danym stanowisku pracy, co będzie miało w przyszłości swoje skutki finansowe.

Istotnym czynnikiem jest coraz częściej wymagana od podwykonawców informacja o dotychczasowej liczbie wypadków przy pracy oraz ich ciężkości. Z tego punktu widzenia wszelkie działania mające na celu nie tylko promocję wśród pracodawców konieczności zapewniania bezpiecznych warunków pracy, ale również działania przynoszące wymierny efekt w postaci wsparcia finansowego dla przedsiębiorcy są bardzo potrzebne.

W ramach realizowanego przez ZUS Programu dofinansowania działań skierowanych na utrzymanie zdolności do pracy przez cały okres aktywności zawodowej, prowadzonych przez płatników składek przedsiębiorcy mogą się ubiegać o zakup m.in.:
–    wózków jezdniowych,
–    środków ochrony indywidualnej,
–    urządzeń oczyszczających i uzdatniających powietrze,
–    urządzeń wentylacji miejscowej wywiewnej oraz nawiewnej,
–    osłon do niebezpiecznych stref maszyn,
–    podestów stacjonarnych, podestów ruchomych, rusztowań ruchomych,
–    ekranów spawalniczych,
–    kabin lakierniczych,
–    odkurzaczy przemysłowych,
i wielu innych urządzeń odnoszących się przede wszystkim do bezpieczeństwa technicznego (więcej informacji na stronie internetowej www.zus.pl/prewencja).

Coraz więcej przedsiębiorców korzysta z programu, co potwierdza stale wydłużający się okres oczekiwania na rozpatrzenie wniosku – obecnie wynosi on nawet do 5-6 miesięcy.
Biorąc jednak pod uwagę korzyści, jakie odniesie pracodawca (mikroprzedsiębiorca uzyskuje dofinansowanie do 90% inwestycji), tak długi okres oceny wniosku jest akceptowalny.

Kto może ubiegać się o dofinansowanie
O dofinansowanie mogą co do zasady ubiegać się wszyscy płatnicy składki na ubezpieczenie wypadkowe, którzy posiadają odpowiednie zabezpieczenie środków finansowych na zapewnienie płynności realizacji projektu (weryfikacja na podstawie oświadczenia wnioskodawcy we wniosku).
Jedyne ograniczenie dotyczy niezalegania wnioskodawcy z zobowiązaniami skarbowymi, w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne. Ponadto wnioskodawcy nie mogą znajdować się w stanie upadłości, w toku likwidacji, postępowania upadłościowego lub postępowania układowego z wierzycielem oraz nie mogą pozostawać pod zarządem komisarycznym.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, że każdy podmiot posiadający odrębny NIP jest weryfikowany odrębnie, zatem o wielkości przedsiębiorstwa, a tym samym wielkości dofinansowania decyduje odrębny NIP (sytuacja może dotyczyć firm posiadających oddziały/przedstawicielstwa).

ZUS-dofinansowanie-tabela

Prezentujemy Państwu przykład wykorzystania środków ZUS na poprawę warunków pracy

Pomysłodawcą i wnioskodawcą projektu było Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji w Radomiu Sp. z o.o. Jest to duże przedsiębiorstwo zatrudniające na dzień złożenia wniosku ponad 400 osób. Maksymalny poziom dofinansowania wynosił zatem 20% wartości inwestycji.

MPK w Radomiu Sp. z o.o. świadczy usługi w zakresie m.in. przewozów pasażerskich, napraw pojazdów, serwisu ogumienia, stacji paliw, stacji diagnostycznej. Ogólny stan BHP w zakładzie pracy na podstawie m.in. ocen ryzyka zawodowego na poszczególnych stanowiskach oraz rejestru wypadków oceniono jako dobry. Problemem były jednak istotne zagrożenia na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych (53 osoby) związane m.in. z hałasem pochodzącym od maszyn i urządzeń warsztatowych oraz tlenkiem węgla.

Przedmiotem opracowanego do ZUS wniosku była modernizacja systemu odciągu spalin z autobusów.

Z informacji uzyskanych od Pana Romana Frąka – Zastępcy Dyrektora ds. Technicznych i Eksploatacyjnych w MPK w Radomiu Sp. z o.o. wynika, że poważnym problemem był brak odciągu spalin na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych, który wykonywał prace związane m.in. z naprawą, wymianą podzespołów w autobusach.

Stosowany dotychczas system odciągu spalin był przestarzały, niedostosowany do obecnie użytkowanych autobusów i nie spełniał swojej roli, tj. nie odciągał efektywnie spalin (do żadnego z autobusów nie pasowały końcówki przewodów do odprowadzania spalin).

ZUS-dofinansowanieZUS-dofinansowanie

Wnioski: Stosowany przed inwestycją system odciągu spalin z autobusów był przestarzały i nieodpowiedni do eksploatowanych obecnie autobusów.

Tym samym istniało duże zagrożenie zatruciem tlenkiem węgla. Potwierdzeniem sytuacji były wyniki przeprowadzonych badań środowiska pracy.

Uzyskane wyniki na wybranych stanowiskach kanałowych: stężenie średnie ważone [mg/m3]:
17,7 + 4,1 – 3,3; 15,6 + 2,4 – 2,2; 15,4 + 2,5 – 2,1;
krotność przekroczenia NDS: 0,77; 0,68; 0,67.

Poziom ryzyka zawodowego na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych oceniono jako istotny.

Jedynym rozwiązaniem była zatem modernizacja całego systemu odciągu spalin, która pozwoliłaby na ograniczenie stężenia tlenku węgla na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych. Wniosek o dofinansowanie (tj. Wniosek płatnika składek o dofinansowanie projektu dotyczącego utrzymania zdolności pracowników do pracy przez cały okres aktywności zawodowej) został złożony przez MPK w Radomiu Sp z o.o. do ZUS w kwietniu 2015 r. Celem głównym złożonego wniosku była poprawa warunków pracy i bezpieczeństwa pracowników zatrudnionych na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych w MPK w Radomiu Sp. z o.o.

Zgodnie z Wyjaśnieniami dotyczącymi Wniosku płatnika składek o dofinansowanie projektu dotyczącego utrzymania zdolności pracowników do pracy przez cały okres aktywności zawodowej wskazano we wniosku cel główny projektu, cele poszczególnych działań doradczych/inwestycyjnych, uzasadniono potrzebę podjęcia poszczególnych działań doradczych/ inwestycyjnych oraz opisano zamierzony efekt działań inwestycyjnych, tj. co i w jakim zakresie ulegnie poprawie.

Ponadto podano informacje jak realizacja proponowanych działań inwestycyjnych przyczyni się do poprawy stanu bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez zmianę mierzalnych wskaźników.
Przedsiębiorstwo informację o otrzymaniu doinansowania otrzymało na początku sierpnia 2015 r. Realizacja inwestycji zaplanowana została na dwa miesiące. Po jej zakończeniu zrealizowane zostały działania doradcze, tj. ponownie przeprowadzono badania środowiska pracy na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych, opracowano ocenę ryzyka zawodowego uwzględniającą wyniki ponownych badań środowiska pracy oraz opracowano analizę stanu BHP po zakończeniu inwestycji.

Realizacja inwestycji pozwoliła na ograniczenie stężenia tlenku węgla poniżej 5 mg/m3 , co z kolei pozwoliło na redukcję zagrożeniem tlenkiem węgla na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych do poziomu akceptowalnego.
Ponadto, inwestycja pozwoliła na wyeliminowanie dłuższych przerw w pracy związanych z koniecznością wietrzenia warsztatów. Istotnym i bardzo pozytywnym elementem całej inwestycji jest również zadowolenie pracowników z poprawy warunków ich dotychczasowej pracy.

ZUS-dofinansowanie

Wnioski: Stosowany po inwestycji system odciągu spalin z autobusów jest skuteczny i dostosowany do eksploatowanych obecnie autobusów. System został dostarczony przez firmę Nori Polska sp. z o.o., która specjalizuje się w dostosowaniu oferowanych rozwiązań do potrzeb konkrentych klientów.

Przedstawiony przykład pokazuje, że warto zastanowić się nad możliwością, jaką daje obecnie ZUS i skorzystać z dofinansowania na poprawę warunków pracy pracowników.
Na stronie internetowej ZUS znajdują się szczegółowe informacje dotyczące wniosku o dofinansowanie. Zachęcamy również do kontaktu z pracownikami ZUS (dane kontaktowe: www/zus.pl/prewencja), którzy udzielają szczegółowych wyjaśnień dotyczących dotacji.
Kolejne przykłady możliwości uzyskania doinansowania na poprawę bezpieczeństwa pracy na przykładzie konkretnych zakładów pracy będziemy sukcesywnie Państwu prezentować na łamach czasopisma.