Spotykamy się krótko po zakończeniu organizowanego przez ITT CERTEX seminarium dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie środków ochrony indywidualnej oraz uchylenia dyrektywy Rady 89/686/EWG. Jakie tematy były poruszane podczas spotkania?


Redakcja

Michał-Górski-CertexMichał Górski: Podczas seminarium przedstawiliśmy wymagania rozporządzenia (UE) 2016/425, które odnoszą się do producentów czy importerów, ale także do jednostek notyfikowanych. Zwróciliśmy uwagę na zmiany dotyczące zawartości dokumentacji technicznej wyrobów, informacji dostarczanej wraz z wyrobem, procedur oceny zgodności (modułów), a także projektowanych zmian w wybranych normach zharmonizowanych, które w niedługim czasie mogą zacząć obowiązywać. Zmianie ulegnie treść deklaracji zgodności. Certyfikaty badania typu UE nie będą już bezterminowe – ich ważność została ograniczona do 5 lat.

Nowe rozporządzenie niesie zmiany w odniesieniu do wymagań stawianych wyrobom, producentom, dystrybutorom i importerom, ale także wobec samych jednostek notyfikowanych. Na czym te zmiany polegają?

Anna-Jakiel-CertexAnna Jakiel: Rozporządzenie 2016/425 wchodzi w życie od dnia 21 kwietnia 2018 r. Od tego momentu jednostki notyfikowane powinny być akredytowane przez odpowiednie krajowe jednostki akredytujące w tym zakresie. Dlatego certyfikaty wydawane po tym terminie będą zaopatrzone już w znak akredytacji: w Polsce odpowiedni znak PCA. Certyfikaty wydawane na zgodność z dyrektywą są certyfikatami oceny typu WE (bez znaku akredytacji), certyfikaty wydawane na zgodność z rozporządzeniem będą certyfikatami badania typu UE – tu zmiana nazwy (ale już ze znakiem akredytacji).

ITT CERTEX jako jednostka oceniająca zgodność i jednostka notyfikowana jest już po audicie PCA. Pracujemy jeszcze nad niektórymi dokumentami, które będziemy stosować w ocenie zgodności. Mamy nadzieję, że decyzja o przedłużeniu i rozszerzeniu naszej akredytacji zapadnie na początku grudnia br. Należy zwrócić uwagę, że akredytacja stanowi oparte na normach zharmonizowanych poświadczenie krajowej jednostki akredytującej, że jednostka oceniająca zgodność posiada kompetencje techniczne do wykonywania określonych zadań związanych z oceną zgodności. Akredytacja stanowi ostatni szczebel kontroli publicznej w łańcuchu jakości, na którym opiera się swobodny przepływ towarów w Unii.

Jaką rolę pełnią jednostki notyfikowane?

MG: Środki ochrony indywidualnej odgrywają w codziennej pracy wielu pracowników ogromną rolę. Każde urządzenie obsługiwane przez ludzi powinno być zaprojektowane i wykonane tak, aby w maksymalny sposób zminimalizować ryzyko uszczerbku na zdrowiu w odniesieniu do pracowników je obsługujących lub innych osób postronnych. Nie zawsze jest to możliwe. W takim przypadku pracodawca powinien zrealizować analizę ryzyk występujących na stanowisku pracy, zidentyfikować występujące zagrożenia i dobrać odpowiednie indywidualne środki ochrony w celu możliwie największego zabezpieczenia pracowników. Aby jednak pracownik był bezpieczny należy spełnić kilka warunków.

Naszym zadaniem – jako jednostki notyfikowanej – jest sprawdzenie, czy typ (wzór) środka ochrony spełnia mające zastosowanie wymagania przepisów prawnych, w tym obecnie obowiązującej dyrektywy 89/686/EWG, a w niedługim czasie zastępującego ją rozporządzenia. W tym celu na bazie norm zharmonizowanych lub innych specyfikacji przeprowadza się ocenę zgodności, w tym badania laboratoryjne. Ocenie pod-lega projekt środka ochrony, w tym dokumentacja techniczna tego środka, a także informacja dołączana do wyrobu. Jeśli określone wymagania są spełnione, jednostka notyfikowana wydaje certyfikat. Procedura nie jest łatwa, dlatego jednostki notyfikowane, ich personel powinien posiadać odpowiednie kompetencje w tym zakresie.

Wspomniał Pan, że w celu zminimalizowania ryzyka wypadku i poprawnego zabezpieczenia pracownika należy spełnić kilka warunków. O czym jeszcze należy pamiętać?

MG: Poprawnie zaprojektowany i wyprodukowany środek ochrony to jedna strona medalu. Druga, to świadomość pracownika połączona z poprawnym użytkowaniem ochrony. Rolą pracodawcy jest realizowanie szkoleń w zakresie BHP. Jest to niezwykle ważny element w łańcuchu działań mających na celu podniesienie bezpieczeństwa pracy. Innym, niezwykle ważnym elementem, niestety zdarza się, że niedocenianym, jest dopasowanie środków ochrony i ich poprawne używanie. Co to oznacza? Wiele zagrożeń odbieranych jest przez nasze zmysły w sposób natychmiastowy. Ból spowodowany uderzeniem, temperaturą odczuwamy w bardzo krótkim czasie od zaistnienia jego przyczyny i odruchowo wycofujemy się z niebezpiecznej sytuacji. Niestety, bardzo wiele czynników działa na nasz organizm w sposób niezauważalny w bardzo krótkim czasie albo przez wiele lat. Te pierwsze to np. czynniki związane z atmosferą, którą oddychamy. Źle dobrany sprzęt ochrony układu oddechowego albo niedopasowany do użytkownika nie ochroni go przed bardzo dużym uszczerbkiem na zdrowiu lub śmiercią. Dowodem na to są zdarzające się wypadki śmiertelne.

Z drugiej strony, mamy czynniki o długofalowym wpływie na nasze zdrowie. Hałas, pył, światło to przykłady czynników środowiska pracy, oddziaływujących często w sposób niezauważalny przez wiele lat. Brak środków ochrony lub nieskuteczne stosowanie środków ochrony układu oddechowego, ochronników słuchu, okularów – może z dużym prawdopodobieństwem skutkować ciężkimi chorobami przewlekłymi, pogorszeniem lub utratą słuchu czy wzroku. Dlatego tak ważne jest połączenie tych kilku – wydawało-by się – oczywistych spraw: poprawnie zaprojektowanych środków ochrony, zidentyfikowanych zagrożeń na stanowisku pracy, przeszkolenie pracownika z uwzględnieniem odpowiedniego doboru i poprawnego stosowania ochron. Wszystkie te działania realizowane konsekwentnie powinny w kolejnych latach przynosić efekt w postaci zmniejszającej się ilości wypadków przy pracy, a także osób cierpiących na choroby zawodowe.

Jak postrzegają Państwo w Instytucie świadomość społeczeństwa w odniesieniu do środków ochrony?

AJ: Nie prowadzimy badań i statystyk w tym zakresie. Jednakże daje się odczuć zwiększającą się wiedzę pracodawców w odniesieniu do konieczności stosowania skutecznych środków ochrony. Coraz częściej argumentem przemawiającym za zakupem jest jakość a nie cena. Z drugiej strony producenci poszukują nowych rozwiązań technicznych mających na celu polepszenie skuteczności, ergonomii, ale też estetyki wyrobów. Ochrony stają się lżejsze i wygodniejsze.

Wspomnieli Państwo, że planowane są zmiany w normach zharmonizowanych. Na czym one będą polegać?

MG: Podczas seminarium chcieliśmy zasygnalizować, że trwają prace związane z nowelizacją niektórych norm. Są one jeszcze na etapie projektu, nie chcemy zatem wchodzić w szczegóły, ponieważ niektóre zapisy mogą jeszcze ulec zmianie. Plany w odniesieniu do wybranych norm są następujące.
W zakresie normy EN ISO 11611 Odzież ochronna do stosowania podczas spawania i w procesach pokrewnych – trwają prace nad procedurą badania skuteczności odzieży ochronnej przeznaczonej do spawania przeciwko promieniowaniu UV i klasyfikacji tego rodzaju wskaźnika.

W normach związanych z zimnym środowiskiem: EN 342 Odzież ochronna. Zestawy odzieży i wyroby odzieżowe chroniące przed zimnem oraz EN 14058 Odzież ochron-na. Wyroby odzieżowe chroniące przed chłodem – trwają prace nad zmianą wartości niektórych wskaźników oraz klas skuteczności, wstępnego przygotowania prób do badań, czy oznakowania wyrobu. Zmiany wartości wskaźnika dotyczą np. wynikowej efektywnej izolacyjności cieplnej. Rozszerzeniu ulegnie zakres badanych parametrów dotyczących mechanicznych i fizycznych właściwości materiałów, np. zginanie powlekanych lub laminowanych materiałów przeznaczonych na odzież do stosowania w temperaturach poniżej – 50°C. Określone zostaną ogólne wymagania dotyczące ergonomii odzieży.

W zakresie normy EN 343 Odzież ochronna – Ochrona przed deszczem – trwają prace nad zwiększeniem liczby klas odporności na przenikanie wody oraz oporu pary wodnej, a co za tym idzie zmianie ulegnie zakres wartości tych wskaźników. Tak jak w dwóch powyższych normach, określone zostaną ogólne wymagania dotyczące ergonomii odzieży. Dodatkowym (opcjonalnym) sprawdzeniem planowane jest badanie wodoodporności gotowego wyrobu z wykorzystaniem statycznego manekina wystawionego na działanie sztucznego deszczu.

W przypadku normy EN 14325 Odzież chroniąca przed chemikaliami – Metody badania i klasyfikacja materiałów, szwów, połączeń trwałych i rozdzielnych zastosowanych w odzieży chroniącej przed chemikaliami – trwają prace nad zmianą wartości niektórych wskaźników w obowiązujących klasach skuteczności oraz nad sposobami określenia odporności materiałów, które mają być stosowane w klasyfikacji poziomów skuteczności (test szczelności za pomocą urządzenia ciśnieniowego lub głowicy hydrostatycznej, czy ocena wzrokowa). Zmianom wartości ulegną: odporność na ścieranie, odporność na pęknięcia podczas zginania, wskaźniki niezwilżalności. Odporność na przenikanie chemikaliów będzie oceniana poprzez określenie czasu przebicia, jak również przez łączną masę przenikniętej substancji chemicznej. Nowością będzie wytrzymałość połączeń (np. między rękawem a rękawicą, butem a nogawką spodni, lub osłoną twarzy i odzieżą), czy też uprzęży i pasków (jeśli są zastosowane w odzieży).

Nie jest to pełna lista zmian w normach. Tytuły i numery norm, nad którymi trwają prace normalizacyjne można śledzić na stronach internetowych CEN oraz PKN.

Jeśli norma zharmonizowana zostanie zaktualizowana, jako jednostka notyfikowana jesteśmy zobligowani do poinformowania naszych klientów posiadających certyfikaty, dla których dana norma jest podstawą oceny zgodności o zakresie zmian, koniecznych do podjęcia działaniach i terminach ich realizacji.

Zapraszamy producentów i importerów środków ochrony indywidualnej do współpracy na polu oceny zgodności. Zakres akredytacji i notyfikacji ITT CERTEX znajdą Państwo na naszej stronie internetowej: http://ittcertex.pl

Dziękujemy za rozmowę.

zd1 zd2 zd3 zd4


certex-logoITT CERTEX Sp. z o.o., jednostka certyfikująca wyroby posiadająca akredytację polskiego centrum akredytacji nr ac 175, jednostka Notyfikowana w zakresie środków ochrony indywidualnej: odzieży ochronnej, rękawic ochronnych, obuwia ochronnego oraz środków ochrony układu oddechowego, nr 2534. certyfikuje m.in. środki ochrony indywidualnej oraz materiały przeznaczone do produkcji środków ochrony.